సాధారణంగా ప్రజలు న్యాయం కోసం కోర్టులను ఆశ్రయిస్తారు. కానీ అదే న్యాయవ్యవస్థలోని న్యాయమూర్తులపై ఆరోపణలు వస్తే పరిస్థితి ఎలా ఉంటుంది? ఈ కీలక అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం పార్లమెంటులో వెల్లడించిన సమాచారం చర్చనీయాంశంగా మారింది.
గత పదేళ్లలో 8,360 ఫిర్యాదులు
శుక్రవారం పార్లమెంట్లో కేంద్ర న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, 2016–2025 మధ్య కాలంలో భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) కార్యాలయానికి మొత్తం 8,360 ఫిర్యాదులు అందాయి. ఈ సమాచారం సుప్రీంకోర్టు నుంచి అందిన డేటా ఆధారంగా న్యాయ శాఖ సహాయ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ వెల్లడించారు.
హైకోర్టు, సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులపై వచ్చిన అవినీతి, లైంగిక వేధింపులు లేదా ఇతర తీవ్రమైన ఆరోపణల జాబితాను కోరుతూ వి.ఎస్. అచుతానందన్ కాదు — ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం తరఫున లోక్సభలో ప్రశ్నించిన డీఎంకే ఎంపీ (DMK) ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఈ వివరాలు వెల్లడించబడ్డాయి. (గమనిక: అధికారిక రికార్డుల్లో ఎంపీ పేరు వేరుగా ఉండవచ్చు.)
చర్యలపై స్పష్టత లేకపోవడం
ఈ 8,360 ఫిర్యాదులపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకున్నారన్న ప్రశ్నకు స్పష్టమైన సమాధానం ఇవ్వబడలేదు.
ఫిర్యాదుల పరిష్కారం, విచారణ స్థితి, లేదా శిక్షా చర్యలపై ప్రభుత్వం వద్ద రికార్డులు లేవని తెలిపింది. దీనిపై పారదర్శకత అవసరమన్న అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ప్రత్యేక డేటాబేస్ లేదు
హైకోర్టు లేదా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులపై వచ్చిన ఫిర్యాదులకు సంబంధించి ప్రభుత్వం దగ్గర ప్రత్యేక డేటాబేస్ లేదని స్పష్టం చేసింది.అలాగే, సుప్రీంకోర్టు అటువంటి రికార్డులను ఎలా నిర్వహిస్తుందో కూడా తమకు తెలియదని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
న్యాయమూర్తులపై ఫిర్యాదులను విచారించే అధికారం కేవలం:
- భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI)
- సంబంధిత హైకోర్టుల ప్రధాన న్యాయమూర్తులు వారికే పరిమితమైందని వెల్లడించింది.
‘ఇన్-హౌస్ ప్రొసీజర్’ విధానం
ప్రస్తుతం న్యాయమూర్తులపై వచ్చే ఆరోపణలను పరిశీలించడానికి “In-house Procedure” అనే అంతర్గత విధానం అమల్లో ఉంది. ఇది న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతను కాపాడేందుకు రూపొందించబడింది.
ప్రజలు CPGRAMS వంటి ఆన్లైన్ వ్యవస్థల ద్వారా ఫిర్యాదులు చేసినా, ప్రభుత్వం వాటిని సంబంధిత కోర్టులకు పంపించడం వరకే పరిమితం అవుతుంది. తదుపరి విచారణ పూర్తిగా న్యాయవ్యవస్థ అంతర్గత వ్యవహారంగా కొనసాగుతుంది.
జవాబుదారీతనంపై ప్రశ్నలు
విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం:
- ఫిర్యాదుల నమోదు
- వాటి పర్యవేక్షణ
- చర్యల అమలు ఇవన్నింటికీ కేంద్ర స్థాయిలో సమగ్ర, పకడ్బందీ వ్యవస్థ అవసరం ఉందని సూచిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం “పోస్ట్ ఆఫీస్” లా ఫిర్యాదులను కోర్టులకు పంపించడమే చేస్తోందని విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.
రాజ్యాంగ పరిరక్షణలు మరియు పరిమితులు
భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం, సుప్రీంకోర్టు మరియు హైకోర్టు న్యాయమూర్తులను పదవి నుంచి తొలగించాలంటే పార్లమెంటులో ఇంపీచ్మెంట్ ప్రక్రియ అవసరం. ఇది చాలా క్లిష్టమైన విధానం.ఇది న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతను కాపాడటానికి ఉద్దేశించినప్పటికీ, అదే సమయంలో జవాబుదారీతనం అంశంపై చర్చలకు దారితీస్తోంది.
ముగింపు
న్యాయవ్యవస్థ ప్రజాస్వామ్యానికి ఒక ముఖ్యమైన స్తంభం. న్యాయమూర్తులపై వచ్చే ఫిర్యాదుల విషయంలో పారదర్శకత, స్పష్టత, జవాబుదారీతనం ఉండాలన్న డిమాండ్ పెరుగుతోంది.
కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించిన 8,360 ఫిర్యాదుల సంఖ్య ఒక పెద్ద ప్రశ్నను లేవనెత్తుతోంది — ఫిర్యాదులు వచ్చాయి, కానీ వాటి ఫలితం ఏమైంది? ఈ అంశంపై భవిష్యత్తులో మరింత స్పష్టత, విధాన మార్పులు వస్తాయా అనేది చూడాల్సి ఉంది.
