శాస్త్రీయ విశ్లేషణలతో సమగ్ర కార్యాచరణకు నిపుణుల కమిటీ శ్రీకారం | నీటి సంరక్షణ, ప్రత్యామ్నాయ పంటలే పరిష్కారం.
హైదరాబాద్
వాతావరణ మార్పుల తీవ్రత పెరిగిన వేళ, ఎల్ నినో సవాళ్లను ధీటుగా ఎదుర్కొనేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం రంగంలోకి దిగింది. రాష్ట్రంలో ప్రస్తుత వర్షాభావ పరిస్థితులు, పంటల దిగుబడిపై దాని ప్రభావం మరియు తాగు, సాగునీటి లభ్యతపై చర్చించేందుకు 27 మంది బహుళ విభాగాల నిపుణులతో కూడిన కమిటీ తొలి సమావేశం ప్రజాభవన్లో నిర్వహించబడింది. ప్రణాళికా మండలి ఉపాధ్యక్షులు డాక్టర్ జి. చిన్నారెడ్డి నాయకత్వంలో జరిగిన ఈ భేటీలో శాస్త్రీయ ఆధారిత అత్యవసర కార్యాచరణ ప్రణాళిక రూపకల్పనపై సుదీర్ఘంగా చర్చించారు.
*లోటు వర్షపాతం.. అడుగంటిన జలాశయాలు
ప్రస్తుత వర్షాకాలంలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అసాధారణ పరిస్థితులు నెలకొన్నాయని నిపుణులు హెచ్చరించారు. జూన్ 1 నుంచి ఇప్పటివరకు సగటున 30 శాతం మేర వర్షపాత లోటు నమోదైంది. రాష్ట్రంలోని 23 జిల్లాల్లో వర్షాభావ పరిస్థితులు తీవ్రంగా ఉన్నాయని గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
*భూగర్భ జలాలు: గత ఏడాదితో పోలిస్తే భూగర్భ నీటిమట్టం ఒక మీటరు మేర పడిపోయింది.
*జలాశయాల పరిస్థితి: గోదావరి, కృష్ణా పరివాహక ప్రాంతాల్లోని జలాశయాలకు నీటి ప్రవాహం అత్యంత స్వల్పంగా ఉంది. పొరుగు రాష్ట్రాలైన మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకలలో వర్షపాతాన్ని నిరంతరం పర్యవేక్షించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
*ఎల్ నినో ప్రభావం.. ముంచుకొస్తున్న సవాళ్లు
పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం వల్ల ఏర్పడిన ఎల్ నినో ప్రభావం వల్ల నైరుతి రుతుపవనాలు బలహీనపడ్డాయని శాస్త్రవేత్తలు వివరించారు. రాబోయే రోజుల్లో ఈ ప్రభావం మరింత ముదిరే అవకాశం ఉందని, ఫలితంగా వచ్చే వేసవిలో తీవ్ర ఉష్ణోగ్రతలు, తీవ్ర నీటి కొరత ఎదురయ్యే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించారు.
“ప్రకృతి సమతుల్యత దెబ్బతింటే దాని పరిణామాలు మానవాళిపైనే పడతాయి. నీరు, విద్యుత్ను ప్రజలు అత్యంత బాధ్యతాయుతంగా వినియోగించుకోవాలి.”
*డాక్టర్ జి. చిన్నారెడ్డి, తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రణాళికా మండలి ఉపాధ్యక్షులు
*రంగాల వారీగా తీవ్ర ప్రభావాలు
ఈ ప్రతికూల వాతావరణం బహుళ రంగాలపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతుందని అధికారులు విశ్లేషించారు:
*వ్యవసాయ రంగం: నీటి కొరత కారణంగా వరి సాగు విస్తీర్ణం తగ్గనుంది. తక్కువ నీటితో పండే పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, చిరుధాన్యాలు, కూరగాయల సాగును ప్రోత్సహించాలని కమిటీ సూచించింది.
*ఇంధన రంగం: జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి పడిపోవడం, ఎండల తీవ్రతకు విద్యుత్ డిమాండ్ పెరగడం వల్ల విద్యుత్ నిర్వహణ సవాలుగా మారనుంది. సౌరశక్తి వినియోగాన్ని పెంచడం తక్షణ అవసరం.
*అటవీ, వన్యప్రాణులు: అడవుల్లో నీటి కొరత కారణంగా వన్యప్రాణులు జనావాసాల్లోకి వచ్చే అవకాశం ఉందని, దీనివల్ల మానవ-వన్యప్రాణుల మధ్య ఘర్షణలు పెరిగే ప్రమాదం ఉందని అటవీ శాఖ హెచ్చరించింది.
*ప్రత్యామ్నాయ వ్యూహాలు – ఉపశమన చర్యలు
ఈ కఠిన పరిస్థితుల నుంచి రాష్ట్రాన్ని గట్టెక్కించేందుకు నిపుణుల కమిటీ పలు కీలక సిఫారసులు చేసింది:
*రైతులకు సమగ్ర సలహాలు: జిల్లా, మండలాల వారీగా వాతావరణ సమాచారాన్ని విశ్లేషిస్తూ రైతులకు శాస్త్రీయ పంటల నిర్వహణ సలహాలు అందించడం.
*నీటి నిర్వహణ: వర్షపు నీటి నిల్వ నిర్మాణాలు, ఫార్మ్ పాండ్లు, భూగర్భ జలాల పునర్భరణ చర్యలను గ్రామీణ స్థాయిలో విస్తృతం చేయడం.
*సమగ్ర కార్యాచరణ: వ్యవసాయం, నీటిపారుదల, విద్యుత్, అటవీ, పంచాయతీరాజ్ శాఖలను సమన్వయం చేస్తూ అత్యవసర ప్రణాళికను అమలు చేయడం.
సమష్టి కృషి, శాస్త్రీయ మార్గదర్శకత్వం మరియు ప్రజల భాగస్వామ్యంతో ఈ వాతావరణ సవాలును విజయవంతంగా ఎదుర్కొంటామని ప్రభుత్వం ధీమా వ్యక్తం చేసింది.
